ASKI VE KELEPÇELER
Yangın söndürme sistemlerinde kullanılan boru hatlarının güvenli, dengeli ve projeye uygun şekilde sabitlenmesi, sistemin mekanik bütünlüğünün önemli bir parçasıdır. Boru askıları ve boru kelepçeleri, yangın tesisatı borularını bina taşıyıcı sistemine bağlamak, boru hattının ağırlığını taşımak ve tesisatın montaj sırasında ve işletme koşullarında stabil kalmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılır.
Özellikle sprinkler yangın söndürme sistemleri, yangın dolabı tesisatları, su bazlı yangın söndürme sistemleri ve benzeri sabit yangın koruma tesisatlarında doğru askı ve bağlantı ekipmanlarının seçilmesi önemlidir.
Yangın koruma tesisatlarında kullanılan boru askı ekipmanları için UL 203, yangından korunma amacıyla kullanılan boru askı ekipmanlarının performans gerekliliklerini kapsayan önemli standartlardan biridir. UL 203; sprinkler, su püskürtme ve diğer yangın koruma amaçlı borulama sistemlerinde kullanılan belirli askı ekipmanlarını kapsamaktadır.
AY-SO olarak yangın söndürme sistemlerinin montajında kullanılabilen, proje ve teknik şartname gerekliliklerine göre UL Listed ve FM Approved seçenekleri bulunan boru askıları, kelepçeler ve bağlantı ekipmanlarının tedarikini sağlamaktayız.
Yangın Tesisatında Boru Askı ve Kelepçeleri Neden Önemlidir?
Yangın söndürme tesisatlarında borular yalnızca suyu veya söndürme akışkanını taşımakla kalmaz; aynı zamanda sistem içerisinde oluşabilecek mekanik yükler, titreşimler ve işletme koşulları dikkate alınarak uygun şekilde desteklenmelidir.
- Boru hattının bina taşıyıcı sistemine güvenli şekilde sabitlenmesine
- Boruların projede belirlenen konumlarının korunmasına
- Boru hattının ağırlığının uygun noktalardan taşınmasına
- Montaj sırasında tesisatın dengeli şekilde konumlandırılmasına
- Yangın tesisatının mekanik bütünlüğünün korunmasına
- Gerekli durumlarda sismik hareketlere karşı tasarlanan destek sistemlerinin uygulanmasına
Sprinkler sistemlerinde boru destekleri ve askı sistemleri, tesisatın tasarım ve montajının önemli parçalarından biridir. Bu nedenle askı ve kelepçe seçimi yalnızca boru çapına göre değil; proje, boru tipi, yükler, yapı özellikleri ve uygulanacak standardın gereklilikleri dikkate alınarak yapılmalıdır.
UL 203 Nedir?
UL 203 – Pipe Hanger Equipment for Fire Protection Service, yangından korunma amacıyla kullanılan boru askı ekipmanlarının performansını değerlendiren UL standardıdır.
Standart; sprinkler sistemleri, su püskürtme sistemleri ve diğer yangın koruma amaçlı borulama sistemlerinde kullanılan belirli boru askı ekipmanlarının performans gerekliliklerini kapsar.
Yangın tesisatlarında UL 203 kapsamında değerlendirilen askı ekipmanlarının doğru ürün modeliyle seçilmesi ve üretici montaj talimatlarına uygun şekilde uygulanması önemlidir.
Bu nedenle bir ürünün yalnızca “UL 203” ibaresine sahip olması yeterli görülmemeli; ürünün gerçek UL Listing durumu, üretici bilgileri, ürün modeli ve kullanım alanı kontrol edilmelidir.
FM Approved Boru Askıları ve Kelepçeleri
FM Approved, FM Approvals tarafından test edilerek ilgili performans kriterlerini karşılayan ürünlerde kullanılan bir sertifikasyon ifadesidir.
FM Approvals; yangın koruma ekipmanları dahil olmak üzere çeşitli ürünleri bağımsız test ve değerlendirme süreçlerinden geçirir.
Yangın söndürme sistemlerinde kullanılacak boru askısı ve kelepçelerin FM Approved olması isteniyorsa, ürünün üretici, model ve sertifikasyon kapsamının proje şartlarına uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Boru Askısı ve Kelepçe Çeşitleri
Armut Kelepçe
Armut kelepçeler, yangın tesisatlarında boruların askı sistemlerine bağlanmasında kullanılan bağlantı elemanları arasında yer alır. Boru hattının güvenli şekilde desteklenmesine yardımcı olur. Ürün seçimi yapılırken boru çapı, boru ağırlığı, askı tipi ve kullanılacağı yapısal bağlantı noktası birlikte değerlendirilmelidir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Sertifikasyon | UL Listed / FM Approved seçenekleri |
| Standart | UL 203 kapsamında ürün bazında doğrulanabilir |
| Ölçüler | ½" – 8" aralığında ürün seçenekleri |
| Malzeme | Karbon çeliği |
| Kaplama | Elektrogalvaniz |
| Kullanım | Yangın söndürme ve sprinkler boru tesisatları |
Clevis Askı Kelepçesi
Clevis askı kelepçeleri, özellikle yangın sprinkler tesisatlarında boruların dişli mil veya uygun askı elemanları üzerinden desteklenmesinde kullanılan yaygın bağlantı ekipmanlarındandır. Boru hattının askı sistemine bağlanmasını sağlayan bu ekipmanlar farklı boru çaplarına ve yük gereksinimlerine göre çeşitli ölçülerde üretilebilir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Sertifikasyon | UL Listed / FM Approved seçenekleri |
| Standart | Ürün modeline göre ilgili standart kapsamında değerlendirilir |
| Ölçüler | ½" – 8" aralığında seçenekler |
| Malzeme | Karbon çeliği |
| Kaplama | Elektrogalvaniz |
| Kullanım | Sprinkler ve yangın koruma borulama sistemleri |
Çelik Boru Kelepçesi
Çelik boru kelepçeleri, boruların sabitlenmesi ve desteklenmesi amacıyla kullanılan dayanıklı bağlantı elemanlarıdır. Yangın tesisatlarında farklı çaplarda boruların yapıya veya askı sistemine bağlanması için tercih edilebilir. Ürünlerin gerçek taşıma kapasitesi ve kullanım sınırları üretici teknik dokümanlarından kontrol edilmelidir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Sertifikasyon | Ürün modeline göre UL Listed seçenekleri |
| Standart | UL 203 kapsamında uygun ürünlerde kullanım |
| Ölçüler | ½" – 12" aralığında ürün seçenekleri |
| Malzeme | Karbon çeliği |
| Kaplama | Elektrogalvaniz |
EPDM Contalı Çelik Boru Kelepçesi
EPDM contalı boru kelepçeleri, boru ile metal kelepçe arasındaki teması azaltmak ve uygulamaya bağlı olarak titreşim, yüzey teması ve ses açısından avantaj sağlamak amacıyla kullanılabilir. EPDM conta kullanılan modeller özellikle tesisatın çalışma koşullarına ve boru yüzeyine uygunluğun önemli olduğu uygulamalarda tercih edilebilir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Malzeme | Karbon çeliği + EPDM |
| Kaplama | Elektrogalvaniz seçenekleri |
| Ölçüler | ¾" – 8" aralığında ürün seçenekleri |
| Kullanım | Mekanik tesisat ve uygun projelerde yangın tesisatı |
Kiriş Kelepçesi
Kiriş kelepçeleri, uygun yapısal elemanlara bağlantı yapılabilmesini sağlayan montaj ekipmanlarıdır. Özellikle delme veya kaynak işleminin uygun olmadığı uygulamalarda yapısal bağlantı çözümü olarak kullanılabilir. Kiriş kelepçesi kullanılmadan önce bağlanacağı yapısal elemanın taşıma kapasitesi ve bağlantının tasarım koşulları değerlendirilmelidir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Malzeme | Temper dökme demir veya ürün modeline göre farklı malzemeler |
| Kaplama | Elektrogalvaniz seçenekleri |
| Kullanım | Uygun yapısal bağlantı noktalarında boru askı sistemleri |
| Bağlantı | Proje ve üretici montaj talimatlarına göre |
U-Bolt Askı Kelepçesi
U-bolt kelepçeler, boruların belirli taşıyıcı sistemlere sabitlenmesi için kullanılan U biçimli bağlantı elemanlarıdır. Karbon çeliği ve galvanizli seçenekleri bulunan U-bolt ürünleri, uygulamaya göre farklı boru çaplarında tercih edilebilir. U-bolt tipi askıların yangın koruma tesisatında kullanımı, ilgili proje ve uygulanacak standardın gerekliliklerine göre değerlendirilmelidir.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Malzeme | Karbon çeliği |
| Kaplama | Çinko / galvaniz seçenekleri |
| Kullanım | Boru sabitleme ve destekleme uygulamaları |
| Ölçüler | Boru çapına ve proje gereksinimine göre değişir |
Dişli Mil
Dişli miller, boru askı sistemlerinde kelepçe ve diğer askı elemanlarının taşıyıcı sisteme bağlanmasında kullanılan önemli bağlantı elemanlarıdır. Farklı çap, uzunluk ve malzeme seçeneklerine sahip olabilir. Karbon çeliği, alaşımlı çelik ve paslanmaz çelik gibi alternatifler uygulamanın gereksinimlerine göre değerlendirilebilir. Dişli mil seçiminde yalnızca çap değil, taşıma kapasitesi, bağlantı şekli, askı uzunluğu ve çevresel koşullar da dikkate alınmalıdır.
| Teknik Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Standart | Ürün ve üretici spesifikasyonuna göre ASTM / DIN standartları |
| Ölçüler | ¼" – 4" aralığında seçenekler |
| Boy | 500 mm – 4000 mm aralığında seçenekler |
| Malzeme | Karbon çeliği / Alaşımlı çelik / Paslanmaz çelik |
| Yüzey | Siyah / galvanizli / uygulamaya göre farklı kaplamalar |
Boru Askı Sistemlerinde Ürün Seçimi Nasıl Yapılır?
- Boru Çapı: Kelepçe ve askının boru çapına uygun olması gerekir. Yanlış ölçüde bir kelepçe kullanılması bağlantının güvenilirliğini olumsuz etkileyebilir.
- Boru Ağırlığı: Boru hattının kendi ağırlığına ek olarak içerisinde bulunan su veya diğer akışkanın ağırlığı da dikkate alınmalıdır.
- Yapısal Bağlantı: Askı sisteminin bağlanacağı betonarme, çelik konstrüksiyon, kiriş veya diğer taşıyıcı elemanın bağlantı için uygunluğu değerlendirilmelidir.
- Sertifikasyon: Projenin şartnamesinde UL Listed veya FM Approved ürün isteniyorsa, ürünün gerçek sertifikasyon durumu üretici ve sertifikasyon kuruluşlarının kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.
- Korozyon Koşulları: Nem, dış ortam, kimyasal atmosfer veya yüksek korozyon riski bulunan alanlarda ürünün malzeme ve kaplama özellikleri önem kazanır.
- Sismik Gereklilikler: Deprem riski bulunan yapılarda yalnızca normal boru askıları yeterli olmayabilir. Projenin gerektirdiği sismik destek ve bağlantı çözümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
UL Listed ve FM Approved Ürün Kullanmanın Önemi
Yangın koruma sistemlerinde kullanılan ekipmanların güvenilirliği, sistemin genel performansı açısından önemlidir. UL ve FM gibi bağımsız kuruluşların test ve sertifikasyon süreçleri, ürünlerin belirli performans kriterlerine göre değerlendirilmesini sağlar.
Ancak UL Listed veya FM Approved ifadesi ürünün her projede otomatik olarak kullanılabileceği anlamına gelmez. Ürünün sertifikasyon kapsamı, model numarası, ölçüsü, kullanım amacı ve projenin teknik şartnamesi birlikte değerlendirilmelidir.
FM Approvals tarafından verilen onayların belirli ürün ve kullanım koşulları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, satın alma ve proje aşamasında ürünün güncel sertifikasyon bilgilerinin kontrol edilmesi önemlidir.
Kullanım Alanları
AVM ve Ticari Yapılar
Depo ve Lojistik Tesisleri
Endüstriyel Tesisler
Fabrika ve Üretim Tesisleri
Hastaneler ve Sağlık Tesisleri
Hidrant Tesisatları
Islak Borulu Sistemler
Ofis ve Yüksek Katlı Binalar
Kuru Borulu Sistemler
Oteller ve Konaklama Tesisleri
Otopark ve Kapalı Alanlar
Pre-action Sistemler
Sprinkler Sistemleri
Yangın Dolabı Tesisatları
Yangın Pompa Tesisatları