Köpüklü Söndürme Sistemleri
Köpüklü söndürme sistemleri; parlayıcı sıvılar, sıvı kimyasallar ve yakıtların söndürülmesinde kullanılan otomatik ve/veya manuel yangın söndürme sistemleridir.
Köpüklü Söndürme Sistemleri
Köpüklü söndürme sistemleri; parlayıcı sıvılar, sıvı kimyasallar ve yakıtların oluşturduğu yangınların söndürülmesinde kullanılan yangın söndürme sistemleridir. Yangın durumunda parlayıcı maddelerin üzerine boşaltılan köpük, yangının büyümesini engellemeye ve yangının kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Bu nedenle köpüklü yangın söndürme sistemleri, özellikle parlayıcı sıvıların ve yakıtların bulunduğu alanlarda kullanılan önemli söndürme çözümleri arasında yer alır.
Köpüklü söndürme sistemleri otomatik ve/veya manuel olarak tasarlanabilir. Sistemin uygulama şekline göre köpük hortumları, tank söndürme sistemleri, köpük monitör sistemleri ve köpük jeneratörleri gibi farklı uygulamalar kullanılabilir. Köpüklü söndürme sistemleri özellikle A ve B sınıfı yangınların söndürülmesinde çok etkilidir.
Köpük uygulamasının temel amacı, parlayıcı sıvının yüzeyini kaplayarak yangının gelişmesini engellemeye yardımcı olmaktır. Köpüğün sıvı yüzeyinde oluşturduğu tabaka, yangının kontrol altına alınmasına katkı sağlarken aynı zamanda söndürme işleminin etkili şekilde gerçekleştirilmesine yardımcı olur.
Köpüklü Söndürme Sistemi Nasıl Çalışır?
Köpüklü söndürme sistemleri, su ve köpük konsantresinin karıştırılmasıyla oluşturulan köpük solüsyonunu kullanır. Köpük konsantresi su ile karıştırılarak köpük solüsyonu meydana getirilir. Oluşan bu solüsyon daha sonra mekanik bir karıştırıcı ile hava kabarcıkları içeren köpük yapısına dönüştürülür.
Oluşan köpük, yangın sırasında parlayıcı sıvının üzerine püskürtüldüğünde sıvı yüzeyinde ince bir tabaka oluşturur. Bu tabaka parlayıcı sıvının hava ile temasını kesmeye yardımcı olur. Aynı zamanda köpüğün içerdiği su nedeniyle soğutma etkisi meydana gelir.
Köpük tabakasının parlayıcı sıvı yüzeyini kaplaması, parlayıcı buhar oluşumunu engellemeye yardımcı olur. Yüzeyin köpük ile kaplanması sayesinde alev ile parlayıcı sıvı arasında bir ayrım oluşur. Böylece yangın büyümesi kontrol altına alınırken yeniden tutuşma ihtimalinin azaltılmasına yardımcı olunur.
Bu çalışma prensibi, köpüklü yangın söndürme sistemlerinin parlayıcı sıvılar, sıvı kimyasallar ve yakıtların bulunduğu uygulamalarda kullanılmasının temel nedenlerinden biridir. Köpük; yüzeyi kaplama, hava ile teması kesme ve soğutma etkisi oluşturma özellikleriyle yangının kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Köpük Konsantresi Çeşitleri
Köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılacak köpük konsantresi, sistemin uygulamasında önemli bir yere sahiptir. Sistemlerde kullanılan köpük konsantreleri dört farklı çeşittir: protein köpük konsantresi, floroprotein köpük konsantresi, alkol tipi köpük konsantresi ve sentetik köpük konsantresi.
Farklı köpük konsantreleri, farklı uygulama alanlarında kullanılmaktadır. Bu nedenle köpüklü söndürme sistemi içerisinde kullanılacak köpük konsantresi, uygulama alanındaki parlayıcı veya yanıcı maddenin özelliklerine göre değerlendirilir.
1. Protein Köpük Konsantresi
Protein köpük konsantresi, köpüklü söndürme sistemlerinde kullanılan köpük konsantresi çeşitlerinden biridir. Protein köpük konsantresi, %3 ila %6 oranında solüsyon oluşturacak şekilde su ile seyreltilir.
Protein köpük konsantresi özellikle ham petrol yangınları için kullanılır. Su ile belirlenen oranda karıştırılarak oluşturulan köpük solüsyonu, sistem içerisinde köpük kabarcıklarına dönüştürülerek yangın uygulamasında kullanılır.
2. Floroprotein Köpük Konsantresi
Floroprotein köpük konsantresi, protein köpük konsantresine benzer özellik gösteren köpük konsantresi çeşididir. Sıvı formdaki yanıcının üzerinde parlayıcı buharı engellemeye yardımcı olan bir film tabakası olarak yayılır.
Floroprotein köpük konsantresi %3 ila %6 oranında solüsyon oluşturacak şekilde su ile seyreltilir. Ham petrol veya rafine petrol yangınlarında kullanılabilir. Bu özelliği sayesinde parlayıcı sıvıların bulunduğu yangın risklerinde köpüklü söndürme sistemi içerisinde tercih edilen konsantre çeşitlerinden biridir.
3. Alkol Tipi Köpük Konsantresi
Alkol tipi köpük konsantresi, belirli parlayıcı sıvılar ve solventlerin yangından korunmasında kullanılan köpük konsantresi çeşididir. Özellikle normal köpük kullanıldığında hasara sebep olabilecek belirli parlayıcı sıvıların bulunduğu uygulamalarda kullanılır.
Alkol tipi köpük konsantresi, özellikle kimyasal tankerler ve benzeri uygulamalarda kullanılan köpüklü söndürme sistemleri içerisinde yer alabilir. Kullanım amacı, belirli parlayıcı sıvılar ve solventlerin oluşturduğu yangın risklerine karşı köpüklü söndürme uygulaması sağlamaktır.
4. Sentetik Köpük Konsantresi
Sentetik köpük konsantresi, AFFF ve orta & yüksek genleşme özelliğine sahip köpük konsantrelerini kapsar. Uygulamaya göre 20/1 ila 1000/1 köpük-solüsyon oranları elde etmek için kullanılır.
Sentetik köpük konsantreleri bölgesel koruma ve makine dairesi koruması için uygundur. Köpüklü söndürme sisteminin uygulama alanına göre uygun köpük yapısının oluşturulmasına yardımcı olur.
Köpüklü Söndürme Sistemlerinde Genleşme Oranları
Köpüklü söndürme sistemleri düşük ve orta/yüksek genleşme özelliklerine sahip olabilir. Köpüğün genleşme oranı, oluşan köpük kabarcıklarının yapısını ve sistem içerisinde elde edilen köpük miktarını ifade eder.
Düşük genleşmeli köpük sistemlerinde kabarcık genleşme oranı 20/1’den düşüktür. Bu sistemlerde köpük kabarcıklarının içerisinde bulunan su miktarı daha yüksektir. Düşük genleşmeli köpük, parlayıcı sıvı yüzeyinin köpük ile kaplanmasına yönelik uygulamalarda kullanılabilir.
Orta ve yüksek genleşmeli köpük sistemlerinde ise genleşme oranı 1000/1’e kadar çıkabilir. Bu tip köpük sistemlerinde su miktarı daha azdır ve köpük kabarcıkları daha hafiftir. Orta ve yüksek genleşmeli köpük uygulamaları, sistemin kullanım alanına göre farklı koruma ihtiyaçlarında değerlendirilebilir.
Köpüklü Söndürme Sistemi Ekipmanları
Köpüklü söndürme sistemleri, uygulama alanına ve sistemin çalışma şekline göre farklı ekipmanlardan oluşur. Köpük solüsyonunun yangın bölgesine ulaştırılması ve köpük uygulamasının gerçekleştirilmesi için farklı ekipmanlar kullanılabilir.
- Köpük sprinklerleri ve nozulları
- Köpük odacığı
- Köpük monitörü
- Yüksek genleşmeli köpük jeneratörü
- Köpük konsantresi
Köpüklü Söndürme Sistemlerinin Sağladığı Koruma
Köpüklü söndürme sistemlerinin temel özelliği, parlayıcı sıvının yüzeyini köpük ile kaplayarak yangının kontrol altına alınmasına yardımcı olmasıdır. Köpük tabakası, parlayıcı sıvının hava ile temasını sınırlar ve yangın sırasında farklı koruma etkileri oluşturur.
- Parlayıcı buharın oksijenle temasını engellerler.
- Parlayıcı sıvının yangın anında buharlaşmasını önlerler.
- Parlayıcı sıvı yüzeyi ile alevleri ayırırlar.
- Parlayıcı ile temas halindeki metal yüzeyleri soğuturlar.
Köpüklü Söndürme Sistemleri Uygulama Alanları
Boya üretim fabrikaları
Kimya depoları
Kimya endüstrisi
Petrol rafinerileri
Tersaneler
Uçak ve helikopter hangarları
Yakıt istasyonları
Yanıcı ve parlayıcı madde depolarıKöpük Hortumları ve Köpüklü Söndürme Uygulamaları
Köpük hortumları, köpüklü söndürme sistemlerinin farklı uygulama seçeneklerinden biridir. Köpük uygulamasının ihtiyaç duyulduğu alanlarda köpük solüsyonunun yangın bölgesine ulaştırılmasına yönelik kullanılır.
Köpüklü söndürme sistemleri yalnızca köpük hortumları ile sınırlı değildir. Tank söndürme sistemleri, köpük monitör sistemleri ve köpük jeneratörleri de farklı uygulama seçenekleri arasında yer alır. Bu uygulamalar, köpüklü söndürme sisteminin kullanım alanına göre değerlendirilir.
Tank Söndürme Sistemleri
Tank söndürme sistemleri, köpüklü söndürme sistemlerinin uygulama alanlarından biridir. Parlayıcı sıvıların bulunduğu tanklarda yangın durumunda köpüğün parlayıcı madde üzerine uygulanması ve yüzeyin köpük tabakası ile kaplanması temel uygulama yaklaşımıdır.
Tank söndürme uygulamalarında köpük odacığı ve köpük monitörü gibi ekipmanlar kullanılabilir. Kullanılan ekipmanlar, köpüklü söndürme sisteminin uygulama şekline göre belirlenir.
Köpük Monitör Sistemleri
Köpük monitör sistemleri, köpüklü söndürme uygulamalarında kullanılan ekipmanlardan biridir. Köpük monitörü, köpüğün yangın bölgesine yönlendirilmesini sağlayan uygulama ekipmanıdır.
Köpük monitör sistemleri; özellikle köpüklü söndürme sistemlerinin kullanıldığı farklı uygulama alanlarında, yangın bölgesine köpük uygulanması amacıyla kullanılabilir. Petrol rafinerileri, tersaneler, yakıt istasyonları ve yanıcı maddelerin bulunduğu alanlar köpüklü söndürme sistemlerinin uygulama alanları içerisinde yer alır.
Yüksek Genleşmeli Köpük Jeneratörleri
Yüksek genleşmeli köpük jeneratörleri, köpüklü söndürme sistemlerinde yüksek genleşme özelliğine sahip köpük oluşturmak amacıyla kullanılan ekipmanlardır. Yüksek genleşmeli köpük sistemlerinde genleşme oranı 1000/1’e kadar çıkabilir.
Bu tip köpük sistemlerinde su miktarı daha az, köpük kabarcıkları ise daha hafiftir. Sentetik köpük konsantreleri içerisinde yer alan orta ve yüksek genleşme özelliğine sahip köpük konsantreleri, bölgesel ve makine dairesi koruması için uygundur.
